Nedersaksenlijn, thema weerbaarheid en gemeenteraadsverkiezingen

Allereerst de beste wensen voor 2026. Veel geluk en gezondheid toegewenst. Ik hoop dat u fijne feestdagen heeft gehad, samen met de mensen die u dierbaar zijn.

En na die goede wensen is er altijd een vast moment waarop we even samen de balans opmaken: hoe staat het met ons inwoneraantal? Zijn we gegroeid? Dit jaar is dat extra spannend. Vorig jaar stonden we namelijk op de rand van een mooie mijlpaal. We zaten nét onder de 26.000 inwoners — om precies te zijn: 25.931.

De grote vraag is dus: hebben we die grens inmiddels doorbroken? Het antwoord is ja. Onze gemeente heeft voor het eerst meer dan 26.000 inwoners; namelijk 26057. Een toename van 126 inwoners ten opzichte van vorig jaar.

Oud en Nieuw is rustig gebleven. Waar de nieuwspagina’s vol staan met incidenten in het land kreeg ik nieuwjaarochtend de terugkoppeling voor Aa en Hunze: GB. Geen bijzonderheden. Dat is toch heel mooi en mag ook gerust in de krant. 

Kort voor oud en nieuw werden we opgeschrikt door twee branden die aangestoken zijn hier in Gieten. Heel naar voor alle direct betrokkenen en het zorgde ook voor onrust en zorgen bij andere ondernemers en inwoners. Hopelijk lukt het de politie de daders te pakken.

Afgelopen jaar was voor mij ook een bijzonder mooi jaar. Ik heb opnieuw het vertrouwen gekregen om de komende zes jaar in de mooiste gemeente van Nederland burgemeester te mogen zijn. Het is fijn opnieuw het vertrouwen te krijgen en het voelt ook als een aanmoediging om vol energie door te gaan.

Na mijn herbenoeming in september ben ik gestart met de dorpentour. Elke maand ben ik een dag in een dorp in onze gemeente, om gewoon te praten met mensen en te horen wat er leeft. Zo was ik onder andere in Nieuwediep en Gasteren, en dat heeft me al veel mooie inzichten opgeleverd. Wat vooral opvalt, is hoe belangrijk het is dat er mensen zijn die initiatief nemen. Mensen die de handschoen oppakken, die organiseren, verbinden en weten welke wegen ze kunnen bewandelen. Zonder die mensen draait een dorp toch wat stroever. Vanavond zijn veel van die mensen hier aanwezig: vanuit dorpsbelangen, sportclubs, culturele en historische verenigingen, activiteitencommissies en ondernemersverenigingen. Blijf dat vooral doen. Dank ook daarvoor. Uw inzet is van onschatbare waarde. 

Maar wat deze dorpenbezoeken mij óók leren, is dat het leven in een dorp niet alleen bestaat uit gezelligheid en dorpsfeesten. Achter voordeuren speelt soms veel. In levens van mensen speelt soms veel. Juist daarin zit ook de kracht van een dorp. Als er betrokken en actieve mensen zijn, kun je klappen beter opvangen. Dan is er een sociaal vangnet. Dan zijn er activiteiten, plekken om naartoe te gaan, en mensen die naar elkaar omzien en een helpende hand kunnen geven. Geen dorp is probleemloos — maar een dorp met verbinding is veerkrachtig. En dát maakt uiteindelijk het verschil. 

Als ik vooruitkijk naar het jaar dat voor ons ligt, springen een paar zaken direct in het oog. Dat zijn de Nedersaksenlijn, het thema weerbaarheid en de gemeenteraadsverkiezingen. Ik stip ze alle drie even aan.

De lobby voor de Nedersaksenlijn is succesvol geweest. Het kabinet heeft besloten dat deze er komt. Deze nieuwe spoorverbinding biedt op termijn kansen voor onze gemeente. We staan nog aan het begin van dit traject, maar duidelijk is nu al dat deze spoorverbinding grote betekenis kan krijgen — voor bereikbaarheid, economie en wonen. Hoewel het tracé nog niet duidelijk is, brengt zo’n ontwikkeling ook vragen en uitdagingen met zich mee. Over het effect van de lijn in onze dorpen, over leefbaarheid en over wat dit betekent voor inwoners die direct met het spoor te maken krijgen. Dat vraagt om zorgvuldige afwegingen en om een open gesprek met de omgeving, waarin we kansen benutten, maar ook oog houden voor wat mensen raakt.

Een ander thema is weerbaarheid, of ‘een weerbare samenleving’. Als het goed is, heeft u aan het einde van vorig jaar een boekje in uw brievenbus gekregen. Dat is niet voor niets. We leven in een tijd waarin risico’s reëel zijn en dichterbij komen dan we soms willen toegeven. 

Denk Vooruit is een landelijke campagne die mensen bewust maakt van risico’s die we vaak wegduwen: stroomuitval (kijk naar Berlijn, waar op dit moment tienduizenden huishoudens dagen zonder stroom zitten), extreem weer (fijn dat u allemaal bent gekomen vanavond), een cyberaanval of een andere crisis. Niet om angst aan te jagen, maar om te laten zien dat je met kleine stappen al veel kunt doen. Het gaat niet over doemdenken, maar over zelfredzaamheid en omzien naar elkaar. Samenredzaamheid. Want wie een plan heeft, een noodpakket klaar heeft of weet op wie je wanneer een beroep kunt doen, houdt meer rust als het erop aankomt. 

In het nieuwe jaar gaan we hier met de veiligheidsregio en als gemeente ook concreet mee aan de slag. We willen beter in beeld brengen welke informele netwerken er in onze dorpen zijn — mensen die hun dorp kennen en weten wat er speelt. Maar ook op wie we een beroep kunnen doen en in welke gevallen. Een soort (sociale) netwerkkaart, die ons helpt om in tijden van crisis snel en gericht te handelen. Want weerbaarheid begint niet bij regels of draaiboeken, maar bij mensen. De komende tijd zult u hier meer over horen. 

Dan het andere onderwerp voor 2026: we gaan samen het feest van de lokale democratie vieren. U las het ook al in de uitnodiging. De gemeenteraadsverkiezingen komen in zicht en op 18 maart mag u naar de stembus. Die dag bepaalt u mede de koers van Aa en Hunze voor de komende vier jaar.

Maar deze verkiezingen zijn in meer dan één opzicht bijzonder. Ongeveer de helft van de huidige gemeenteraad heeft aangegeven te stoppen. Dat betekent verlies aan ervaring maar ook vernieuwing — nieuwe gezichten, nieuwe ideeën en nieuwe energie in de raad. En dat geldt niet alleen voor de raad, want ook de huidige wethouders hebben aangekondigd te stoppen. Dat maakt dat we niet alleen toewerken naar een nieuwe gemeenteraad, maar ook naar een nieuw team van wethouders.

Met andere woorden: we staan aan de vooravond van een nieuw hoofdstuk. Nieuwe raadsleden, nieuwe bestuurders en nieuwe accenten in de koers van onze gemeente. Vijf partijen doen een gooi naar de 21 te verdelen raadszetels. Ze zijn er wat mij betreft allemaal in geslaagd een mooie kandidatenlijst op te stellen. Ik zie vanavond ook heel wat mensen die op 1 van de lijsten staan. Allemaal veel succes gewenst! De campagne zal in februari en met name maart in alle hevigheid losbarsten. 

Ik wil afsluiten met een oproep. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 bleef de opkomst in onze gemeente net onder de 60 procent. Dat was voor ons heel laag en dat willen we graag anders zien. De gemeenteraad gaat over keuzes die ons dagelijks raken: in onze dorpen, in onze straten en in ons leven van alledag. In mijn optiek zijn dit de belangrijkste verkiezingen. Dus mijn oproep is simpel: ga stemmen. En praat erover. Vertel waarom stemmen ertoe doet. En als ieder van u deze boodschap doorgeeft, zorgen we er samen voor dat op 18 maart meer mensen hun stem laten horen.