‘Medicijnentekort is een groot probleem’

AA EN HUNZE – Het medicijnentekort wordt ook gevoeld in Service Apotheek Oostermoer in Gieten. ,,Het is een erg zorgelijk probleem”, zegt apotheker Frans Derks. ,,Er is een nijpend tekort aan medicijnen en we doen de laatste tijd niets anders dan het zoeken naar alternatieven. Het is zeer complex allemaal.”

Oorzaken van het tekort zijn onder meer de piek in de vraag, die ontstaat als vergelijkbare medicijnen op zijn. Hierdoor kunnen producenten niet aan deze vraag voldoen. Ook de afhankelijkheid van Azië, waar veel medicijnen worden gemaakt en economische afwegingen spelen een rol. Derks geeft van het laatste een voorbeeld. ,,Het preferentiebeleid van de zorgverzekeraars speelt hierbij een rol. Verzekeraars gebruiken het preferentiebeleid om de hoge kosten aan medicijnen te beperken. Apothekers worden op deze manier gestimuleerd vaker een goedkope variant van een medicijn mee te geven. Alleen dan betaalt de zorgverzekering de kosten van het medicijn. Door de marktwerking heeft dit echter nadelige gevolgen op de beschikbaarheid van geneesmiddelen. Ook de prijzen in Nederland zijn laag. Een tube zalf kost hier bijvoorbeeld 3,50 euro, terwijl in Duitsland 14 euro wordt betaald. De producent levert dan de medicijnen aan Duitsland. We worden slachtoffer van ons eigen succesvolle zorgbeleid, maar als we hierdoor achteraan in de rij komen, dan schieten we er niets mee op.”

De tekorten komen onder meer voor bij de cholesterolverlagers, medicijnen voor mensen met ADHD en een pijnstiller zoals diclofenac. Het is een heel breed segment. De tekorten vergen veel creativiteit van de apotheker. ,,We moeten de laatste tijd dagelijks zoeken naar alternatieven. Het is vervelend voor patiënten als ze een andere medicijn krijgen dan ze gewend zijn. Er kunnen dan bijwerkingen optreden. Soms merken ze er niets van. Dan heeft de arts een zalf voorgeschreven die we niet op voorraad hebben. Voordat de patiënt het medicijn gehaald heeft, hebben we al overlegd over een alternatief en dat geven we dan mee.”

De patiënten in Gieten zijn volgens Derks erg begripvol. ,,Gieten is een fijn dorp. We hebben niet zoals in andere delen van het land te maken met bedreigingen. Men vindt een wijziging niet altijd fijn, maar ze worden gelukkig niet boos.”

Derks hoopt dat de maatregel van de ijzeren voorraad die sinds 1 januari 2023 geldt een bijdrage gaat leveren om de tekorten weg te werken. Fabrikanten en groothandels moeten een ijzeren voorraad van tweeënhalve maand aanhouden. Zo’n voorraad zou ongeveer de helft van de tijdelijke tekorten opvangen.

Ook hoopt de Gieter apotheker dat door de overname van Ofichem van de failliete medicijnenfabrikant InnoGenerics in Leiden de productie van medicijnen in Nederland en Europa wordt verhoogd en hierdoor de afhankelijkheid van Azië afneemt. InnoGenerics produceert zogenoemde generieke medicijnen tegen kwalen als hart- en vaatziekten, diabetes, depressies en epilepsie. Het faillissement maakte de tekorten groter. De Ofichem Groep uit Ter Apel is een leverancier van grondstoffen voor medicijnen. ,, Weite Oldenziel is CEO van Ofichem. Hij is een jaargenoot van mij. Ik heb er wel vertrouwen in dat hij daar stappen in kan maken.”

Weite Oldenziel uit Grolloo zegt zelf over de overname dat niet alle productielijnen bij aanvang al kunnen worden voortgezet. ,,Het wordt een ‘Doorstart Light’. Wij zijn al enkele jaren van plan om zelf generieke medicijnen te gaan produceren. Door de grote prijsdruk is het echter niet eenvoudig om in deze markt te stappen. Dat het nu wel lukt, is omdat wij kansen zien de productie van InnoGenerics te integreren met onze andere activiteiten. Ik vind dat de medicijnproductie in Europa versterkt moet worden. En denk dat dit ook kan door meer ketenintegratie. Met Ofichem kunnen wij dat realiseren.” Oldenziel wil de pillenfabriek snel weer laten draaien.