Het is duidelijk te zien dat de aardbevingen(geel) zich concentreren bij de gasvelden (roze). Gasveld Eleveld ligt rechts van Assen.
Het is duidelijk te zien dat de aardbevingen(geel) zich concentreren bij de gasvelden (roze). Gasveld Eleveld ligt rechts van Assen. (Afbeelding KNMI)

Aardbevingen Ekehaar veroorzaakt door drukdaling met betrekking tot gaswinning

Algemeen

EKEHAAR – De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) heeft naar aanleiding van de recente en twee eerdere lichte aardbevingen in de buurt van Hooghalen en Ekehaar in oktober verklaard dat de bevingen zijn veroorzaakt door de drukdaling die de jarenlange gaswinning heeft veroorzaakt.

In de maand oktober zijn er drie lichte aardbevingen opgetreden bij de plaatsen Ekehaar en Hooghalen in Drenthe. Deze bevingen hadden magnitudes van 1.9, 1.3 en 2.2 en zijn veroorzaakt door de gaswinning uit het Eleveld-gasveld. Hier wordt sinds 1975 gas gewonnen. Door de aanwezigheid van zand in de bodem zijn deze bevingen relatief minder gevoeld dan een beving van dezelfde magnitude in Groningen, waar klei zorgt voor een extra opslingereffect. Alleen de zwaarste beving, op 29 oktober 2023, is door enkele bewoners in de regio waargenomen. De bevingen hebben ook schade aan woningen in de regio veroorzaakt.

De NAM constateert verder dat de eerste beving de andere twee bevingen veroorzaakt kan hebben: door de beweging langs een breuk tijdens een beving wordt er extra spanning opgebouwd op de naastgelegen, niet bewogen delen van de breuk, of nabijgelegen breuken. Doordat deze breuken door de drukdaling als gevolg van de jarenlange gaswinning al kritisch gespannen waren, is deze extra spanning voldoende om een nieuwe beving te veroorzaken. 

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) onderschrijft deze analyse. Half oktober heeft de NAM de winning uit het gasveld stilgelegd voor reeds geplande onderhoudswerkzaamheden. Dit was na de eerste, maar voorafgaand aan de tweede en derde beving. De NAM heeft, net als SodM, geen relatie kunnen constateren tussen deze werkzaamheden en de bevingen. Alles bij elkaar genomen, vindt SodM het niet nodig dat de NAM naar aanleiding van deze bevingen productiemaatregelen neemt.

Op het moment van de laatste beving was het Eleveld gasveld niet in productie vanwege een geplande onderhoudsstop. Inmiddels produceert het veld weer. Het verwachte laatste jaar van productie is 2028. Dit is ook de geldigheid van het winningsplan. Tot nu toe is er 8.900 miljoen Nm3 uit het Eleveld veld geproduceerd. Het vergunde, maximaal te produceren, volume is 10.399 miljoen Nm3 . De huidige verwachting is niet dat een verhoging van het vergunde volume nodig zal zijn. Ook zijn er geen projecten gepland om de gasproductie te verhogen: er worden geen nieuwe putten gepland en er worden ook geen projecten gepland om de druk aan de oppervlakte te verlagen.