Eerste Veteranen Café voldoet direct aan een behoefte

ROLDE – De ontvangst was hartelijk. De koffie liet even op zich wachten, voor militairen toch een onmisbaar genotsmiddel om voort te bestaan, maar dat werd snel opgelost. De eerste ervaringen werden als snel uitgewisseld. De start van het eerste Veteranen Café in Aa en Hunze was een feit.

Jeroen Hummel en Chris Heukers hebben het idee opgevat om veteranen eens in de zoveel tijd bij elkaar te laten komen. In samenwerking met de gemeente Aa en Hunze worden als proef drie keer een Veteranen Café gehouden. De eerst was vrijdagavond in De Boerhoorn in Rolde. Een tiental veteranen zijn op de bijeenkomst afgekomen. Eric Huising uit Gieten moet even twee keer kijken, maar ziet dan een bekende. ,,Ik dacht al iets bekends te zien. ’t Harde toch?” ,,Klopt”, zegt zijn maat uit Annen die liever niet met zijn naam in de krant wil. ,,Ik dacht ook al iets bekend te zien, maar je hebt een dikke kop gekregen.” ,,Ja, en jij bent nog net zo lelijk als vroeger”, schampert Huising terug. Lachend schudden beide veteranen elkaar de hand. Ze hadden elkaar 18 jaar niet gezien. ,,Dat ik jou hier nu tegen moet komen”, zegt Huising.

Chris Heukers heet vervolgens iedereen van harte welkom. ,,We hadden niet zo’n hoge pet op van de provinciale veteranendagen. Het is fijn dat de gemeente dit jaar het initiatief heeft genomen om tijdens het concert van de Koninklijke Militaire Kapel Johan Willem Friso (KMKJF) een etentje voor ons veteranen te organiseren. We waren echter van mening dat er te weinig voor veteranen in Aa en Hunze gebeurt en daarom zijn we op het idee gekomen om met een Veteranen Café te beginnen. In drie keer, in Rolde, Gieten en Annen, willen we peilen of er behoefte aan is. We willen hiermee de mogelijkheid bieden om elkaar op een ontspannen manier te ontmoeten, maar ook willen we er voor elkaar zijn als er veteranen zijn die met ptss (posttraumatisch stressstoornis, red.) kampen en er zelf niet uit kunnen komen. We hebben vaak als kameraden onder elkaar aan een blik genoeg. Maar ook familie, vrienden en bekenden zijn welkom om hun ervaringen te delen. Niets hoeft en alles mag. We willen in de eerste drie sessies de behoeften gaan peilen.”

Piet Kusters, de commandant van de KMKJWF, had nog een verrassing voor de initiatiefnemers. Het concert ter ere van het 100-jarige bestaan van de muziekverenigingen Crescendo uit Grolloo en de Harmonie uit Gasselte op 23 maart was eens succes. Het was een Anjer-concert, waarbij de verhalen van veteranen en hun missie werden verteld door muziek. ,,De jubilea van de muziekvereniging zijn niet meer te stoppen, maar we willen met de opbrengst van het concert graag dit initiatief ondersteunen en daarom heb ik een cheque van 1000 euro voor jullie meegebracht.”

Hummel en Heukers waren verrast en verheugd met deze enorme bijdrage van de KMKJWF. Na deze mooie geste zochten de veteranen elkaar op en al gauw werden ervaringen uitgewisseld. Het contact was snel gelegd doordat ze vergelijkbare ervaringen hadden. Henk Kamps uit Gieterveen maakte in 1997 en 1998 twee missies mee naar het voormalige Joegoslavië. ,,Gelukkig maakt ik de val van de enclave Srebrenica niet mee. Maar ook toen ik er was, was het een grote ellende en dat is eigenlijk nog steeds zo. Toch heb ik het gevoel dat het niet voor niets is geweest. We hebben de ellende niet op kunnen lossen, maar waren we er niet geweest dan was de hele boel geëscaleerd”, vertelt Kamps die nog wel contacten heeft bij defensie en daar activiteiten ontplooit. ,,Ik was benieuwd naar het Veteranen Café en wie ik hier zou aantreffen. Ik heb zelf geen last van mijn missies gehad, maar de bijeenkomst kan misschien voor anderen van belang zijn om hun ervaringen te delen. Misschien kan ik tot steun zijn.”

De verhalen komen al los. ,,Je gooit er tien cent in en er komt een euro uit”, zegt Kamps lachend. Huising is met zijn maat uit ’t Harde naar buiten gegaan om eens sigaretje te roken. De koffie is ingeruild voor een drankje. Huising diende in Irak. Zijn maat was op missie in Cambodja, Rwanda, Bosnië, Afghanistan en Irak. ,, Ik weet nog dat toen ze in Amerika met die vliegtuigen de Twin Towers in vlogen dat we samen in Kamp Vogelsang zaten.” Ze wonen nu nog geen tien kilometer van elkaar, maar hebben elkaar jaren niet gezien. Hun eerste doel om te kijken of ze hier bekenden tegenkwamen is gelukt. ,,Het is een geweldig initiatief. Twee jaar geleden zei ik tegen de burgemeester dat er niets voor veteranen in Aa en Hunze was geregeld. Als je en grote bek hebt, moet je je nu ook laten zien.” Het doel van beiden is vooral een gezellige avond met maten onder elkaar te hebben.

Veteranenondersteuner Jan Bos uit Emmen is ook aangeschoven. Hij begeleidt veteranen vanuit het Veteraneninstituut naar ondersteunende instanties zoals de BNMO (Bond Nederlandse Militaire Oorlogs- en dienstslachtoffers). Deze bond helpt werknemers van defensie, brandweer, politie, ambulance, BOA’s en andere geüniformeerden met lichamelijk of psychisch letsel, én hun gezinsleden. ,,Dat doen we tot de tweede generatie. Ik sprak laatst burgemeester Eric van Oosterhout. Zijn vader is ook veteraan, maar hij wist niets over het verleden van zijn vader, omdat deze daar nooit over sprak. We kunnen voor hem uitzoeken, als hij dat graag zou willen, wat zijn vader op missie heeft gedaan”, zegt Bos die opeens vol schiet. ,,Ik herken de situatie. Mijn oom is omgekomen in Korea en altijd als ik daaraan word herinnerd komen bij mij de emoties los. Maar wij kunnen dus ook familieleden helpen, die daar behoefte aan hebben, om het verleden van veteranen te achterhalen. Daarnaast kunnen we veteranen helpen hun verhaal kwijt te kunnen. Ook kunnen we ze verwijzen naar instanties om hen te helpen met financiële situaties of het aanvragen van bijzondere hulpmiddelen”, zegt Bos die aangeeft dat hij ook probeert bij het volgende Veteranen Café aanwezig te zullen zijn. ,,We zijn in Nederland met 518 veteranenondersteuners. In Groningen en Drenthe zijn we maar met zijn drieën. En de sfeer is hier nu gezellig en vol bravoure, maar als je de veteranen persoonlijk spreekt, komen de emoties vaak wel los. Daarvoor moeten we er zijn.”

Chris Heukers en Jeroen Hummel zijn tevreden over het eerste Veteranen Café. ,,Je moet ook niet twee niet-voetbalfanaten een datum laten prikken, maar ondanks dat het Nederlands elftal moest voetballen zijn we tevreden over de opkomst. Wat mij vooral sterkt is dat mensen de moeite hebben genomen om zich af te melden. Dat geeft aan dat er wel belangstelling is en die behoefte proef je hier ook bij de aanwezigen. Ik heb goede hoop dat we verder kunnen met het Veteranen Café. 

Het eerstvolgende Veteranen Café is op 19 juli en Restaurant ’t Zwanemeer in Gieten. De bijeenkomst in Annen is op 25 oktober.