Henk Nijkeuter houdt lezing over ‘De Drentse Kalender’

GIETEN - De Historische Vereniging Gemeente Gieten zal op 20 maart om 19.30 uur bij Jimm’s in Gieten de jaarvergadering houden. Na het zakelijke gedeelte van de vergadering zal Henk Nijkeuter een lezing over de Drentse Kalender houden.
Hoe kwamen de mensen in Nedersaksen vroeger de koude en donkere wintermaanden door? De Drenten van het zandgebied bijvoorbeeld, hielden er tot ongeveer 1900 een geheel eigen kalender op na. Velen kenden niet de lijst van het twaalftal maanden en zij wisten in de zomer dagelijks niet of men zich in juni of juli bevond.

Bij de feestdagen in de wintertijd was er in elk geval gezelligheid en kwam er wat lekkers op tafel. En in de spinstertied tijdens de saaie februarimaand ontmoette men misschien wel de man of vrouw van hun dromen. Gedurende het hele jaar waren er wel gebruiken, (heiligen)feesten en gewoonten die te maken hadden met het ritme van de landbouw: van de vruchtbaarheid, het zaaien in het voorjaar, de oogst in de nazomer en de voorbereiding op de wintertijd. 

Eeuwenoude tradities hadden op het platteland een taai leven. Sinds de reformatie waren de heiligendagen overigens gewone werkdagen; aan heiligenverering deed men niet meer. De dagen van bekende oude jaarmarkten markeerden vooral belangrijke gebeurtenissen in het boerenbedrijf, toen vrijwel het enige middel van bestaan.

Henk Nijkeuter laat in deze lezing zien dat tradities aantonen waar wij vandaan komen: ,,Ze zeggen iets over onze culturele bagage; over wie we zijn. Ze hebben te maken met onze culturele identiteit. Wij nemen van onze voorouders en ouders over wat wij belangrijk vinden en brengen daar bewust of onbewust veranderingen in.” 

Henk Nijkeuter
Dr. Henk Nijkeuter (1956) is literatuurhistoricus en kenner van de Nedersaksische volkscultuur. Studeerde Nederlands en geschiedenis aan de lerarenopleiding in Groningen en werd opgeleid tot archivaris bij de archiefschool in Den Haag. Daarna voltooide hij de studie Nederlandse taal- en letterkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij was werkzaam in het voortgezet en hoger beroepsonderwijs, werkte als staffunctionaris bij Stichting Drentse Taol en was hoofd van de afdeling Collecties en Publiek bij het Drents archief te Assen. Inmiddels is hij gepensioneerd. In 2001 promoveerde hij op het proefschrift De pen gewijd aan Drenthe’s dierbren grond: literaire bedrijvigheid in de Olde Lantschap, 1816-1956. Nijkeuter werd in 2004 onderscheiden met de Culturele Prijs van Drenthe en kreeg in 2005 als eerste de streektaalprijs van het Dagblad van het Noorden voor zijn studie over leven en werk van schrijver Hans Heyting. Hij droeg bij met het hoofdstuk Streektaal in de Drentse literatuur aan het Handboek Nedersaksische Taal- en Letterkunde (2008). In 2016 verscheen zijn studie Waor roet en blommen wortel schiet in ’t veld: geschiedenis van de Drentse literatuur 1945-2015. Hij was ook medeauteur van het boek Nedersaksisch in een notendop (2019).