Tweede dinsdag van september begrip in Rolde sinds 1785

ROLDE – De tweede dinsdag van september is een begrip in Rolde. Het is de dag waarop de Rolder paardenmarkt wordt gehouden. Het is sinds 1785 het jaarlijkse hoogtepunt in het dorp.

Rolde kende in het verleden drie jaarmarkten. De eerste vond plaats op de eerste woensdag in mei, de tweede op de vierde woensdag in juli en de derde op de tweede woensdag van september. De markten gaven een zekere status en ook niet onbelangrijk inkomsten. Het was goed voor de economie Daarom was het ongenoegen ook groot in het dorp toen de Heeren Drost en Gedeputeerde Staaten der Landschap Drenthe in 1772 besloten dat Rolde geen jaarmarkten mochten houden. De Volmachten van de boermarke van Rolde maakten bezwaar en bewerkten het provinciale bestuur en in 1785 kreeg men dan toch toestemming om op de eerste woensdag van mei en de tweede woensdag van september een jaarmarkt te houden. Daar kwam later de markt in juli bij. Maar dat stemde nog niet tot tevredenheid in Rolde; de woensdag in het najaar leverde sterke concurrentie op van de jaarmarkt van Norg. Drost en Gedeputeerden gingen kort daarna akkoord met de tweede dinsdag in september. Sindsdien is die dag een jaarlijks hoogtepunt in Rolde.

De herfstmarkt werd in de volksmond al gauw Groot Roldermarkt genoemd, omdat de markt meer waarde had dan de andere twee markten. Ook als volksfeest trokken ze minder bezoekers. In het boerenbestaan van toen waren de herfstmarkten en kermissen de voornaamste gelegenheden voor ontspanning en vermaak. Alle lagen van de bevolking kwamen naar de markten, maar de organisatie bleef in boerenhanden.

De bezoekers en paardenhandelaren kwamen in de beginjaren van alle kanten naar Rolde toe. De volmachten van de boermarken noteerden door de jaren heen de aanvoercijfers en dat gaf aan dat het karkater van de jaarmarkten aan sterk is veranderd. In 1838 werden 3076 paarden, 762 koeien, en 2865 schapen aangevoerd. In 1874 waren dat er respectievelijk 2768, 1405 en 3798. Vlak na de oorlog werden er nog meer dan 2000 paarden aangevoerd. De aantallen in de jaren 50 tot en met de jaren 70 schommelden tussen de 1500 en 250 paarden in. In de jaren 80 liep de aanvoer sterk terug. In 1986 werd 480 paarden en pony’s, 20 runderen en 115 schapen en geiten en een ezel aangevoerd. De Roldermarkt veranderde van een handelsmarkt in een gezelligheidsmarkt.

De MKZ-crisis van 2001 had een directe impact op veemarkten, waardoor de verhandeling van runderen, varkens en andere evenhoevigen in Nederland vrijwel stilviel en deze markten grotendeels verdwenen. Hoewel paardenmarkten konden blijven bestaan, moesten de meeste veemarkten, die ook paarden verhandelden, na de crisis sluiten of werden er geen runderen meer verhandeld. De MKZ-crisis zorgde voor een verandering in de evenementen, maar veel paardenmarkten bleven bestaan, zij het met soms teruglopende aantallen dieren. Doordat de handel vervolgens verder veranderde en paarden onder meer via internet werden verhandeld, zakte de aanvoer tot een dramatisch dieptepunt. De paardenmarkt was uitgegroeid tot een oude ambacht die een traditie in ere hield ter vermaak van het publiek. De laatste jaren zit de aanvoer weer ietsjes in de lucht. Met enkele noodgrepen komen er weer paarden naar de Roldermarkt. Het aantal aangevoerde dieren in 2023 en 2024 was rond de 130.

Dit jaar waren er 95 paarden en drie ezels. De Landbouw- en Groenbeurs was goed gevuld, er moest ruimte gecreëerd worden om alles kwijt te kunnen. De warenmarkt kwam redelijk opgang en de route in het centrum van het dorp leek goed gevuld met marktkooplieden, alleen zat de weersvoorspelling wel wat tegen, want er was slecht weer opkomst. Hierdoor waren er ook al wat afmeldingen binnengekomen. ,,Er zijn markooplieden die uit Helmond komen. Voor hen is het bij slecht weer de moeite dan niet om helemaal naar Rolde te komen”, zegt markmeester Paul Tahalele. Het was dus in de ochtend hopen dat de regen weg zou blijven, maar het feestje in de middag zal dan voortgezet worden in de feesttent. En zal er nog wel een toost uitgebracht worden op een geslaagde jubileumeditie van de Roldermarkt.