Kees van Son: ‘Ik ben blij dat ik de kans heb gekregen om NP Drentsche Aa te mogen werken

OUDEMOLEN – Boswachter Kees van Son van Staatsbosbeheer vindt het vreemd dat hij de inwoners van het Nationaal Park Drentsche Aa soms nog moet vertellen dat ze in geweldig mooi en uniek gebied wonen. ,,Het is een stukje cultuurhistorie, waar men als inwoner minder oog voor heeft. Het is al gewoon. Maar naast het beekdallandsschap bepalen de esdorpen in het Natura 2000-gebied het unieke van dit landschap. En ik moet nog vaak genoeg op een bijeenkomst aan de dorpsbewoners uitleggen dat ze in een nationaal park wonen. Een Natura 2000-gebied heeft de hoogst beschermde status in Europa. Ik ben ontzettend blij dat ik de kans heb gekregen om in dit gebied te mogen werken”, zegt van Son die zijn snipperdagen aan het opmaken is, omdat hij binnenkort met pensioen gaat.

Kees van Son kwam vanuit Noord-Holland naar Appelscha om als boswachter aan de slag te gaan in Zuidoost-Friesland. In 2007 ging hij een jaartje naar het Nationaal Park Drentsche Aa om een collega te vervangen. ,,Maar ik mocht na dat jaar blijven. Ik vond het hier geweldig. In Friesland had ik een groot werkgebied, waar het Drents Friese Wold niet bij hoorde, maar de natuurgebieden lagen daar erg versnipperd. Het unieke van de Drentsche Aa is dat het beekdal zich uitstrekt van het Drents Plateau tot aan de stad Groningen. Staatsbosbeheer beschikt over veel aaneengeschakelde natuurgebieden. Kijk”, zegt hij terwijl hij op een kaart aanwijst. ,,Van Nijlande tot aan Haren. Al die groene gebieden die aan elkaar liggen zijn van Staatsbosbeheer. Men kan dat hele stuk door de natuur lopen. Dat was niet altijd zo. In die tijd dat ik hier kwam heeft Staatsbosbeheer nog gronden overgenomen zoals Strubben-Kniphorstbosch bij Schipborg en Balloërveld dat in het bezit was van het Ministerie van Defensie.”

Dat het gebied aaneen ligt en wordt onderhouden door één organisatie is volgens Van Son beter voor de natuur. ,,De visies zullen wel niet veel van elkaar afwijken, maar het gaat om details en dan is het beter dat het hele gebied volgens een beleid wordt onderhouden. Dat maakt het volgens mij ook zo mooi en uniek. Vanuit welke provinciehoofdstad kan men als het ware zo een nationaal park in lopen. Assen heeft dat.”

Als Boswachter Publiek heeft Van Son als hoofdtaken communicatie en recreatie. Hij werd onder meer bekend van het tv-programma Roeg op TV Drenthe. ,,Voordat ik daaraan begon, wist ik niet dat ik het in mij had. Het geeft voldoening toen het lukte. Ik vond het leuk om samen met de omroep te werken. Op die manier word je snel woordvoerder en het gezicht van de Drentsche Aa. Ik vond het een grote eer om dat te mogen zijn.”

Waar Van Son zich ook veel voor inzette was het vrijwilligersbeleid. ,,Het aantal vrijwilligers is, in de bijna 20 jaar dat ik hier werkzaam ben, gegroeid van 30 naar 230 personen. Dat is niet alleen mijn verdienste, maar ik heb wel het initiatief genomen. ,,Ik bleef vertellen dat het mooi is om buiten aan het werk te zijn. Zo hebben we een grote groep die bezig is met het inventariseren van de flora, vlinders en vogels in het Drentsche Aa-gebied. Er is een goede gidsen-groep en er is ook een ptss-groep van de Nederlandse politie aan de slag. Buiten in het groen werken is erg helend voor de groep met een posttraumatische stressstoornis. Alle vrijwilligersgroepen mogen heel graag bij ons werken en hebben het ontzettend naar hun zin. Ik zeg ook vaak: de natuur is de enige sportschool die niet stinkt en geen discodreun heeft. De werkgroepen die bij ons werken zoeken elkaar ook buiten werktijd op, soms worden het echte vriendengroepen. We faciliteren het werk van de vrijwilligers en geven ze trainingen. Mijn nieuwe generatie collega-boswachters pakt dat goed op. Daar ben ik blij om. In het begin werd door collega’s nog wel eens gezegd dat de vrijwilligers alle mooie klussen inpikten. Eigenlijk ben ik er best wel trots op wat we hebben bereikt en dat we de vrijwilligers zinvol werk laten doen. Net als in de maatschappij kan Staatsbosbeheer niet zonder de inzet van vrijwilligers. Ze voegen écht iets toe.”

Waar Van Son ook altijd van genoot is het project met de buitenlandse studenten. ,,De jongeren uit diverse landen komen via SIW internationale vrijwilligersprojecten om ons een tijdje te helpen met werken in de natuur. Het kost tijd en energie, maar het leverde mij altijd positieve energie op.”

De boswachter heeft het beekdal van de Drentsche Aa door de jaren heen wel zien veranderen, zowel in het goede als in het slechte. ,,Als BOA liep ik in het begin heel veel in de natuur. Toen zag ik de blauwe kiekendief nog wel eens vliegen. Nu broedt er nog maar één paartje in Nederland. Zo zijn er meer soorten verdwenen, zoals de roggelelie en de zwartblauwe rapunzel gaat hard achteruit. Daar staat tegenover dat de ooievaar weer meer voorkomt en de bever en de otter terug zijn. Maar we hebben ook last van exoten zoals Amerikaanse rivierkreeften en de grote waternavel. De natuur evolueert, maar het gaat door klimaatverandering te snel.”

Het is de taak van Staatsbosbeheer om het Natura 2000-gebied te onderhouden. ,,De hoofdtaak hier is maaien, afvoeren en niet bemesten. Het hooi werd vroeger met de zeis gemaaid en met paard en wagen afgevoerd en gebruikt als veevoer. Het systeem is tegenwoordig gemechaniseerd. Het zorgt ervoor dat we in het voorjaar een prachtig beekdal hebben met onder meer orchideeën en dotterbloemen. Dat ziet er fantastisch uit. De bijzondere planten, trekken weer insecten aan, goed voor de bestuiving. Maar de insecten dienen ook weer als voedsel voor vogels en zoogdieren. Dus is het goed voor de biodiversiteit. Het is grappig dat dit al zo’n duizend jaar wordt gedaan.”