Onderzoek levert nieuwe kennis bewoningsgeschiedenis Gieten op

GIETEN – In de gehele periode tussen laat paleolithicum en midden bronstijd (circa 10.000 tot 3.000 jaar geleden) heeft de mens rondgelopen in de omgeving van Gieten Dat heeft het archeologisch onderzoek van BAAC in 2025 uitgewezen.

Aa en Hunze wil het bedrijventerrein Bloemakkers Zuid graag uitbreiden, voordat dit mogelijk is moest er eerst archeologisch onderzoek plaatsvinden. Deze opgraving was nodig om de verwachte archeologische resten in het plangebied veilig te stellen.

De opgraving heeft nieuwe kennis opgeleverd over de bewoningsgeschiedenis van Gieten. In het plangebied zijn aanwijzingen gevonden voor aanwezigheid van de mens in de gehele periode tussen laat paleolithicum en midden bronstijd. Er zijn twee belangrijke structuren gevonden: een ringsloot van een grafheuvel en een zespalige structuur. Deze duiden op de rand van een erf of nederzetting. Een ringsloot is een greppel die in de prehistorie rond een grafheuvel werd gegraven. De uitgegraven grond en plaggen dienden direct om de grafheuvel op te werpen of te verhogen. 

De onderzoekers hebben ook aardewerk, bewerkt natuursteen en vuursteen en crematieresten gevonden. Het oudste materiaal behoort tot het midden-neolithicum B (circa 3400-2800 voor Chr.). Het gaat om een versierde wandscherf van de Trechterbekercultuur-Westgroep die grofweg rond 3000 voor Chr. moet worden geplaatst.

De onderzoeksopzet is gaandeweg het proces aangepast. Op een deel van het perceel heeft BAAC minder vondsten aangetroffen dan was verwacht op basis van het proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in 2021. Daarom is er ongeveer 8000 vierkante meter minder open gegraven. In een ander deel van het terrein waren extra werkzaamheden nodig om sporen en resten van de grafheuvel uit de Bronstijd veilig te stellen.  

Archeologie kan geen belemmering meer vormen voor de uitbreiding van het bedrijventerrein. De definitieve uitwerking en het specialistische onderzoek van alle materiaalcategorieën is inmiddels gestart. Daarmee zal de datering van de vondsten duidelijk worden en kunnen de onderzoeksvragen definitief worden beantwoord. De resultaten worden vastgelegd in een opgravingsrapport, de laatste stap in het proces.

De gemeente neemt het initiatief om met hulp van het noordelijk archeologisch depot in Nuis een expositie in het gemeentehuis te realiseren. Dit is mogelijk na de definitieve uitwerking van de vondsten, zodat het archeologische verhaal van deze plek zo goed mogelijk kan worden verteld. BAAC schat dat de uitwerking nog ongeveer twaalf maanden duurt. De lange doorlooptijd heeft te maken met wachttijden bij laboratoria.

De gemeente heeft een aantal andere verplichte onderzoeken in gang gezet. Dit jaar vindt er nog vervolgonderzoek naar ecologie (beschermde diersoorten) plaats en worden de plannen verder uit gewerkt. Ook is het college met de provincie in goed overleg over de raakvlakken met de N34. Verder kijkt het college hoe de uitbreiding van Bloemakkers mogelijk kan worden gemaakt binnen de geldende regels rondom stikstof (gebiedsbescherming) voor de realisatiefase van de uitbreiding. Zodra de plannen zijn onderbouwd met de benodigde onderzoeken en uitgewerkt, kan de ruimtelijke procedure starten die nodig is voor realisatie en uitgifte van de gronden.