Historisch openluchtspel 2.0 unieke belevenis in Balloërkuil in Rolde

ROLDE – Rolde herleefde afgelopen weekend een openluchtspel uit 1895. Bij Klimmender Zonne werd vijfmaal opgevoerd in de Balloërkuil. Met dit stuk werd een vrijwel vergeten stuk lokaal erfgoed nieuw leven ingeblazen. Alle voorstellingen waren uitverkocht.

Openluchtspelen waren rond 1895 een populair middel om geschiedenis, volksverhalen en morele thema’s tot leven te brengen. Het Rolder Genootschap had de wens om het stuk nog een keer op te voeren. De originele teksten en muziek waren voor een groot deel bewaard gebleven. “De teksten waren erg wollig. Het publiek zou hierdoor na een paar voordrachten de Balloërkuil al verlaten”, zegt Gerdien Veneboer, die samen met Anne Doornbos de regie deed. “Anne heeft een nieuwe tekst geschreven en er een mix van historie en de moderne tijd van gemaakt. Zo kwamen de wolf, stikstof, permanente bewoning van vakantiehuizen, vergunningen, lelieteelt en asielzoekers in het stuk voor.”

Verteller Jacco Fluks en de spelers wisten vrijdag de aanwezige burgemeester Anno Wietze Hiemstra bij deze thema’s te betrekken. De burgervader kon dat wel waarderen. Fluks vertelde dat de geschiedschrijving over de Balloërkuil niet altijd op waarheid berustte. Historicus Henk Nijkeuter had de inhoud van het stuk op historische feiten getoetst. Zo is het onwaarschijnlijk dat de Balloërkuil ooit als locatie voor een rechtsgeding heeft gediend en heeft Drenthe nooit deel uitgemaakt van Friesland. Zo was het stuk niet alleen vermakelijk, maar konden de bezoekers er ook nog wat van leren.

Ondanks dat de kuil in het verleden geen vergader- of rechtsplaats was, werd er toch een rechtszaak nagespeeld met een drost, een schrijver en etten. Spelers van toneelclubs uit de voormalige gemeente Rolde voerden de rechtszitting op. “Het was best een uitdaging, omdat de meeste spelers nooit buiten in de openlucht hadden gespeeld. Dat is toch anders”, zegt Veneboer. “Ik mocht de rolverdeling doen, omdat Anne de spelers niet kende. Het is best een uitdaging om mensen van verschillende verenigingen samen te voegen. Maar we hebben veel plezier beleefd. Het was spannend of het aan zou slaan, maar het is mooi dat het zo’n succes is geworden.”

Martijje Lubbers, die voor de muziek verantwoordelijk was, begeleidde de uit Rolde en omgeving afkomstige koorleden. “We hebben hier allemaal veel energie uit gehaald. Een van de koorleden onderging ondertussen een chemokuur, maar ze wilde er zo veel mogelijk bij zijn. Geweldig toch. Een van de zangers die zich had aangemeld, is inmiddels lid geworden van een koor. Mooi toch!”

Ook Anne Doornbos had genoten van het enthousiasme van de groep. “Het was een mooi proces. Ik heb het met veel plezier gedaan. Ik kende niemand, maar al snel ontstond er een hechte groep. En het is geweldig hoe betrokken men raakt. Jolanda Weersing, die de Friese weduwe speelde, heeft enkele maanden op het werk met een collega haar Friese accent geoefend. Als Drentse heeft ze het er goed van afgebracht. Zo namen de groepsleden allemaal eigen initiatieven om het stuk tot een succes te brengen. Het is ook mooi dat grappen over bijvoorbeeld het nareizen en dat de veroordeelde bij zijn veroordeling korting kreeg op zijn boete omdat hij een Fries zou hebben omgebracht, goed vielen bij het publiek.”

De RHG had vooraf wel wat stress gehad bij de organisatie, maar de meeste spanning had voorzitter Wilfred Eleveld vrijdag, voor, tijdens en na de stortbui. “We waren bang dat de voorstelling niet door kon gaan. De tent waar de geluidsapparatuur stond, dreigde weg te waaien en de Balloërkuil moest droog gemaakt worden. Maar het is allemaal goed gegaan. We kunnen terugkijken op zeer geslaagde uitvoeringen van Bij Klimmender Zonne 2.0.”