De Amer in 35 jaar van slaperig café tot een begrip

AMEN – “Alles begint en eindigt in De Amer”, vertrouwt Douwe Bob de bezoekers van de jubileumdag van Cultureel Café De Amer toe. Hij had hun net verteld dat hij een platencontract had getekend in de Verenigde Staten. Een bezoeker vroeg hem of hij dan nog zou terugkomen in De Amer. “Niemand is daar te groot voor, niet dat ik groot ben. Ik ben blij met wat ik heb. Maar ik kom hier zeker terug. De Amer is een instituut dat behouden moet blijven.”

Ab Sligter en Ineke Schepers openden in 1991 De Amer. Het moest een ‘sociaal-culturele, boerenbruine passantenuitspanning’ worden, in de woorden van Ab. Marike Schepers, de dochter van Ineke, was toen 16 en verhuisde vanuit de stad Groningen mee naar een klein dorp op het Drentse platteland. “Ik was een puber, vond het saai en zag ook de charme van het slaperige café niet in”, zegt ze terugkijkend. “Dat veranderde snel. Het wonen in een dorp was een openbaring. Ab was druk bezig om iets van het café te maken. Ik vond dat leuk om te zien. Ik heb het ondernemerschap van dichtbij meegemaakt. Ik ben in het begin ook serveerster geweest en dat was erg leuk om te doen.” Marike bleek ook over zangtalent te beschikken. “Het werd mij met de paplepel ingegoten. Ik werd geïnspireerd door de artiesten die hier optraden. Maar ik vond dat ik niet kon tippen aan al die artiesten die helemaal af waren. Ik heb in heel wat bandjes gezongen, maar ben mede door de stimulans van Ab naar het conservatorium gegaan. Ik ben toen op eigen benen gaan staan, maar ik genoot van wat mijn moeder en Ab hier neerzetten. Ik ging in de weekenden graag naar huis. Ik had in alle opzichten een band met het café en het dorp. Je kon er heerlijk tot rust komen. Mijn kinderen vonden het later ook een feestje om naar Amen te gaan.”

Ab Sligter overleed in 2007. “Ik ben samen met mijn broer in het bestuur van de stichting gegaan. We mochten meedenken en konden op de achtergrond meedraaien. Het was geweldig, al die mensen om ons heen die meehielpen om het café in stand te houden.”

Het werd moeilijk toen Ineke zeven jaar later besloot De Amer te verkopen. “Dat deed pijn, want mijn ouderlijk huis werd verkocht. Omdat de kinderen jong waren, kon ik mijn aandacht op iets anders richten. Al die vrijwilligers hebben geweldig werk geleverd om het café in stand te houden. Ze zijn er goed en respectvol mee omgegaan. Als je hier terugkomt, krijg je direct dat warme gevoel terug. Dat zorgt er ook voor dat je het gevoel hebt dat het voortbestaan is gewaarborgd. Het voelt echt weer als thuis. Misschien word ik, als de tijd daar is, weer vrijwilliger bij De Amer.”

Jannie Epping uit Klijndijk komt al 32,5 jaar in De Amer en is al meer dan 20 jaar vrijwilliger. “Ik volgde Left Hand Freddy en in 1994 kwam hij naar De Amer. Ik had geen idee waar Amen lag en had nog nooit van De Amer gehoord. Toen ik aankwam, was de voorzaal helemaal vol. Ab heeft toen een kruk voor mij aan de hoek van de bar gezet. Als ik rustig was, kon ik daar blijven zitten. En zo is het begonnen. Ik kwam later terug en nam groepen mensen mee. Ik ben altijd blijven komen. Het is voor mij altijd een warm bed geweest, met lieve mensen. Het gaf je 500 procent gezondheid. Men komt hier vooral voor het plezier. Als je een keer chagrijnig bent en je bent hier vijf minuten, dan ben je weer vrolijk.” Naast concertbezoeker werd ze ook vrijwilliger. “Voor De Amer is niets te veel. Maar ik zei, toen ik meerdere kassadiensten had gedraaid: ‘Het voelt als een warm bed, maar laat dat bed maar even staan.’”

Als je de vrijwilligster uit Klijndijk vraagt wat haar meest bijzondere concerten waren, zegt ze: “Wil je de hele encyclopedie? Er zijn zoveel exclusieve optredens geweest. Michael de Jong, Eric Taylor: zij zijn al niet meer onder ons. Ralph de Jong ken ik ook al 25 jaar. Ik heb meegemaakt dat Michael de Jong na het eerste nummer al een staande ovatie kreeg. Hij wilde eerst Under the Rainbow niet spelen, maar ging overstag. Iedereen stond met tranen in de ogen te applaudisseren.” Jannie neemt nu haar kleinkinderen mee en die zijn ook al bezeten. Ze is trots op het team van vrijwilligers dat verantwoordelijk is voor de programmering. “Wat zij doen is fantastisch.” Ze vindt het wel jammer dat het bruine café, dat nog de uitstraling van de jaren zestig en zeventig heeft, met tafelkleedjes op de tafels, mee moet in de moderne tijd. “Ik snap dat er geautomatiseerd moet worden, maar de charme gaat er wel af. Ik vond het leuk om de bezoekers af te strepen op de papieren lijst. Je leerde hun namen kennen. Nu, met die tikkies, zie je geen namen meer. Het wordt zo onpersoonlijk.”

De door Epping gelauwerde programmeurs hadden voor het 35-jarig jubileum een programma opgesteld dat vier dagen duurde. De optredens op de deel van het café zijn in de loop der jaren uitgebreid met tuinconcerten, Zummer op Zien Zundags en natuurwandelingen, en dat was terug te vinden in de programmering. Bekende namen als Ralph de Jongh, Douwe Bob, Sean Webster, Leif de Leeuw en Spinvis gaven acte de présence. Ook was er aandacht voor de Literaire Hemel, die dit weekend het 25-jarig jubileum vierde. En het nageslacht van de oprichters van De Amer liet zich horen: Hans en Bas Sligter en Marike Schepers. “Dat was wel even spannend”, zegt Marike. “Maar ik heb weer gezongen en dat voelde goed.”

Ineke Schepers had het jubileumweekend met trots en emotie beleefd. “Toen Hans donderdag optrad, mocht ik het openen en toen had ik het wel even te kwaad in die ruimte waar alles is begonnen. Het voelt na 35 jaar nog steeds als thuis. Er zijn veel dingen bewaard gebleven. De Amer is met liefde en aandacht voortgezet. Dat is meer dan ik had durven dromen. De droom om hier muziek uit te dragen: daar zijn veel mensen in meegegaan. Dat is knap, maar ook erg bijzonder.” Nadat ze in 2014 het café had verkocht, nam ze een tijdje afstand. “Ik wilde de mensen die het overnamen niet voor de voeten lopen.” De persoonlijke contacten op de achtergrond vond ze de hoogtepunten van haar tijd bij De Amer. “De artiesten kwamen altijd bij ons in de huiskamer even op adem. Huub van der Lubbe maakte zo, liggend op de bank, spontaan een gedicht. En ik zie nog altijd het beeld van Uncle Ben Perry, zittend in onze leunstoel, nippend aan een glas whisky met de poes op schoot.” Nieuwe herinneringen kwamen er tijdens het jubileumweekend bij. “Met de optredens van Hans, Bas en Marike. Het is mooi om mijn dochter haar persoonlijke verhaal te horen vertellen. Net als tijdens het eerste openluchtoptreden, waar zij toen ook optraden. Maar ik voel vooral de warmte van alle mensen die een bijdrage leveren aan De Amer. Ik ben trots op wat er na 35 jaar staat. Dat warme gevoel dat je deze dagen ook weer ervaart, geeft je het gevoel erbij te willen horen. Misschien moet ik ook maar weer vrijwilliger worden.”