Henk Nijboer.
Henk Nijboer. (Eigen foto)

Henk Nijboer presenteert sociale agenda Nij Begun

Algemeen

REGIO - Kwartiermaker Henk Nijboer heeft gisteren de sociale agenda voor Groningen en Noord-Drenthe gepresenteerd. De plannen uit de agenda zorgen voor een beter leven voor inwoners uit Groningen en Noord-Drenthe. Met meer kansen voor kinderen, minder armoede en schulden, een goede gezondheid en een betere leefbaarheid.

Overhandiging sociale agenda
Kwartiermaker Nijboer overhandigde de sociale agenda aan leerlingen van het kindcentrum Zuiderkroon uit Hoogezand, de kinderburgemeester van Midden-Groningen Mara Staal en aan bestuurders vanuit het Rijk en de regionale overheden: minister Eddy van Hijum (Sociale Zaken en Werkgelegenheid), staatssecretaris Eddie van Marum (Herstel Groningen), gedeputeerde Susan Top (coördinerend gedeputeerde Nij Begun) en burgemeester van Oldambt Cora-Yfke Sikkema (bestuurlijk trekker sociale agenda).

Samen met inwoners en organisaties
Voor de ontwikkeling van de sociale agenda sprak de kwartiermaker met honderden inwoners, organisaties, vrijwilligers, gemeenten en experts. Daarmee is de sociale agenda van, voor en door inwoners van Groningen en Noord-Drenthe.

16 maatregelen, 3 fundamenten
In de sociale agenda staan 16 concrete maatregelen. Deze maatregelen zijn onderdeel van 3 fundamenten, namelijk:

  1. Het stimuleren van gemeenschapszin en trots.
     Bijvoorbeeld door initiatieven die al worden ondernomen te ondersteunen. Sportclubs, muziekverenigingen, vrijwilligersorganisaties, inwoners en agrariërs spelen hierin een belangrijke verbindende rol.
  2. Er eerder bij zijn
     Bijvoorbeeld door te investeren in de ontwikkeling van kinderen door extra muziek- of sportlessen aan te bieden op school. En er is aandacht voor mentale gezondheid, op school, bij de huisarts en op andere plekken in de wijk.
  3. Fundamentele problemen structureel aanpakken
     Bijvoorbeeld door investeringen in lees- en digitale vaardigheden. En mensen met schulden krijgen hulp van een persoonlijke begeleider (buddy).
16 maatregelen van de sociale agenda
1. Inwoners aan zet met eigen budget.
Inwoners aan zet met eigen budget Initiatieven van inwoners krijgen een eigen budget om zelf invulling te geven aan maatregelen die de leefbaarheid, sport, cultuur en sociale cohesie verbeteren.
6,5 miljoen
2. Ontmoetingsplekken. Deze maatregel zorgt ervoor dat elk dorp en elke wijk een ontmoetingsplek heeft. Dit kan door het realiseren van nieuwe plekken, maar ook door herontwikkeling, renovatie of verduurzaming van bestaande gebouwen 4,6 miljoen
3. Wijk en dorp aan zet met wijk- en dorpsondersteuning.
Er wordt budget beschikbaar gesteld om wijk- en dorpsondersteuners aan te nemen ‘in dienst van wijk of dorp’. De wijk- en dorpsondersteuner zet zich in voor de wijk of het dorp om de leefbaarheid te verbeteren.
6,5 miljoen
4. Opbouwwerk /jongerenwerk /buurtsportcoaches /cultuurcoaches. Deze maatregel investeert in fijn met elkaar samenleven. Dit doen we op diverse manieren, met opbouwwerkers, jongerenwerkers, buurtsportcoaches en cultuurcoaches. Met hen wordt gewerkt aan een gezamenlijk opgave: het vormen en versterken van gemeenschappen van inwoners en het versterken van de eigen regie over het leven en de omgeving. 9,4 miljoen
5.Van Drenthe tot aan ’t Wad: Cultuur en erfgoed.
Deze maatregel ondersteunt initiatieven die de drempels verlagen voor deelname aan cultuur in en vanuit de regio. Daarnaast stimuleert de maatregel het Nedersaksisch, specifiek via ontmoetingsplekken (‘Toal op Stee’) en scholen (‘Toal op Schoule’). 
4 miljoen
6. Tijd voor toekomst (twee uur generiek, zes uur specifiek).
Met Tijd voor Toekomst (de verrijkte schooldag) kunnen basisscholen al hun leerlingen extra ontwikkeluren aanbieden boven op de onderwijstijd. Met dit verrijkte schoolaanbod kunnen scholen inzetten op talentontwikkeling, gezondheid en bewegen, kunst en cultuur en welzijn. Tijd voor Toekomst biedt twee verrijkte lesuren per week aan alle scholen. Voor de scholen met een populatie die het extra nodig heeft, wordt dit uitgebreid tot zes uur per week.
36 miljoen
7. Brugfunctionaris primair onderwijs.
Basisscholen krijgen structureel een brugfunctionaris die zich richt op de brede ontwikkeling van kwetsbare kinderen en hun gezinnen. Op basis van signalen en vragen van leraar of ouder, biedt de brugfunctionaris laagdrempelig en vroegtijdig ondersteuning aan kind en gezin.
6,4 miljoen
8. Versterking pedagogische omgeving in het voortgezet onderwijs.
De pedagogische omgeving op alle voortgezet onderwijs (VO) scholen wordt structureel versterkt met een verbindende professional die op school de randvoorwaarden biedt voor sociale veiligheid en het welbevinden van de jongeren. Deze professional kan zijn: een brugfunctionaris, jongerenwerker, sociaal werker, of pedagogische conciërge.
3,5 miljoen
9. Stevige basis voor taal en (digitale) geletterdheid
Voor het versterken van taal en (digitale) geletterdheid zetten we in op twee onderdelen. Ten eerste het breed invoeren van de programma’s Boekstart en Bibliotheek op school. Boekstart (kinderopvang) en Bibliotheek op school (PO, VO en MBO) zijn bestaande programma’s en zorgen voor een passend en stimulerend leesaanbod voor kinderen en jongeren van 0 tot 23 jaar, gericht op het vergroten van de lees -en schrijfvaardigheid van alle kinderen en jongeren. Ten tweede wordt ingezet op de versterking van innovatieve projecten rondom digitale geletterdheid. De Digital Literacy Coalition (DLC) zet in op het vergroten van de digitale geletterdheid van inwoners.
8 miljoen
10. Nij Begunbanen.
Deze maatregel verruimt de mogelijkheid om te investeren in mensen die langdurig lang de kant staan. Samen met partners zoals woningcorporaties, welzijnsorganisaties, sociaal ontwikkelbedrijven en impactondernemers krijgen inwoners die langdurig langs de kant staan de mogelijkheid zich te ontwikkelen richting arbeidsmarkt.
10 miljoen
11. Doorbreken van generatiearmoede met buddy’s en doorbraakaanpak.
De ambitie is om jaarlijks met het programma Kansen voor Kinderen met 250 gezinnen/ huishoudens in de regio te werken aan hun toekomstperspectief. Elk gezin wordt begeleid door een ervaringsdeskundige buddy. De buddy’s kijken met de gezinnen wat zij nodig hebben om hun bestaanszekerheid en toekomstperspectief te verbeteren. Als bestaande oplossingen binnen het systeem niet werken, dan wordt maatwerk ingezet. Er wordt gewerkt met lokale doorbraakteams om oplossingen te realiseren die dichtbij mensen liggen.
4 miljoen
12. Versterken financiële weerbaarheid.
Deze maatregel ziet op een effectievere aanpak van schuldenproblematiek. Bij de start van het traject formuleren inwoners zelfgekozen doelen. Vanaf het moment dat mensen zich aanmelden wordt van hen gevraagd om zich, afgestemd op hun talenten en mogelijkheden, in te zetten om de balans te vinden en te houden in hun inkomsten en uitgaven. Er wordt gewerkt met een nog te ontwikkelen budgetmethode waarbij de werkelijke inkomsten en uitgaven leidend zijn. Er is (financiële) coaching tijdens het traject.
6,7 miljoen
13. Verlagen aantal voortijdig schoolverlaters.
In Doorstroompunt-regio’s werken scholen en gemeenten samen om te voorkomen dat leerlingen zonder startkwalificatie van school gaan. Zij worden ondersteund bij trajecten om jongeren naar school of werk te begeleiden. Dit versterkt de steunstructuur rondom het onderwijs en zorgt ervoor dat jongeren eerder hulp krijgen, waardoor duurdere hulp later voorkomen kan worden. Het doel is om de arbeidsparticipatie en mentaal welzijn van jongeren te verhogen en schooluitval te verminderen. Verder draagt de maatregel bij aan het verbeteren van veiligheid op schoollocaties en vermindering van het risico op ondermijning.
4 miljoen
14. Kansrijke start: ondersteuning rondom zwangerschap.
Deze maatregel bestaat uit de onderdelen Centering Zwangerschap en Centering Ouderschap. Dit zijn nieuwe vormen van zwangerschaps- en consultatiebureauzorg, waarbij (aanstaande) ouders ondersteuning en begeleiding krijgen in een groep. Binnen de groepsbijeenkomst is niet alleen ruimte voor de gewone medische controles, maar ook voor gesprekken over voorbereiding op het ouderschap, voeding, slaapproblemen, leefstijlkeuzes, vaccinatie en dergelijke
6,5 miljoen
15. Welzijn op Recept.
Bij Welzijn op Recept verwijst een huisarts een patiënt door naar een welzijnscoach. De maatregel is bedoeld voor mensen met psychosociale klachten, waar geen medische oorzaak aan ten grondslag ligt, maar vaak een onderliggend sociaal maatschappelijk probleem. De welzijnscoach biedt kortdurende ondersteuning in de vorm van gesprekken, begeleiding, voorlichting en toeleiding naar activiteiten.
In een serie oplossingsgerichte ondersteuningsgesprekken wordt samen met de inwoner die hulp nodig heeft gekeken hoe deze haar of zijn situatie kan verbeteren. 
7,6 miljoen
16. Vergroten mentale weerbaarheid jongeren.
Geestelijke gezondheidsproblemen vormen de grootste bedreiging voor het welzijn en productiviteit van jongeren in de overgang van kindertijd naar volwassenheid. Tot 75 procent van de psychische aandoeningen begint vóór de leeftijd van 25 jaar. Toch heeft de meerderheid van de jongeren geen toegang tot kwalitatief hoogwaardige zorg. De beleidsfocus en financiering voor preventie zijn schromelijk ontoereikend. Om de mentale weerbaarheid van jongeren te vergroten zet de sociale agenda in op vijf maatregelen. 



Alle 16 maatregelen van de sociale agenda zijn te lezen op de website nijbegun.nl.

Nij Begun
De sociale agenda is onderdeel van Nij Begun. Na de parlementaire enquête gaswinning kondigde het kabinet aan een Nij Begun (nieuw begin) te willen maken en Groningen en Noord-Drenthe weer perspectief te bieden. Het doel is de brede welvaart in de regio binnen één generatie op het landelijk gemiddelde te brengen. Onderdeel van deze aanpak zijn de sociale en economische agenda’s.

Voor de sociale agenda is over een periode van 30 jaar 3,5 miljard euro beschikbaar. In 2025 start kwartiermaker Henk Nijboer met zijn team met het uitwerken van de uitvoering van de sociale agenda. De eerste maatregelen starten in de loop van 2025.