Hoop op schadevergoeding door Commissie Mijnbouw in De Broekstreek

EKEHAAR – De Broekstreek heeft wellicht opnieuw de twijfelachtige eer om een primeur te hebben in het proces van de aardgaswinning. Mogelijk zit er dit keer een positief tintje aan de primeur en zal er voor het eerst een positief advies afgegeven worden met betrekking tot een schadevergoeding door de Commissie Mijnbouwschade. Dat werd duidelijk tijdens een goed bezochte informatiebijeenkomst in het dorpshuis van Ekehaar waarvoor Dorpsbelangen De Broekstreek samen met de gemeente de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), de Staatstoezicht op de Mijnen (SODM) en de Commissie Mijnbouwschade had uitgenodigd voor een nadere toelichting met betrekking tot recente aardbevingen in het gebied. 

Het kleine gasveld bij Eleveld werd in 1971 ontdekt. De gaswinning uit het gasveld begon in 1975. De eerste aardbeving die kon gelinkt worden aan de winning van aardgas was in 1981 en kwam door het Eleveld gasveld. Daarna volgden meer aardbevingen. Sinds 2014 was het rustig tot dit jaar toen er in korte tijd drie aardbevingen plaatsvonden (1,9, 1,3 en 2,2 op de schaal van Richter). Het Eleveld gasveld is na het gasveld van Annerveen het tweede kleine gasveld met de meeste aardbevingen, 50. Annerveen komt uit op 100. Het Groninger gasveld is van een andere orde en komt op meer dan 1000 aardbevingen.

De laatste drie aardbevingen in De Broekstreek zorgden voor vijftien schademeldingen bij de Commissie Mijnbouwschade. Annemarie Muntendam-Bos van de SODM onderschrijft de analyse van de Nam dat de aardbevingen het gevolg zijn van de gaswinning in het Eleveld-veld en dat de bevingen geen relatie hebben met de onderhoudswerkzaamheden die op dat moment plaatsvonden. ,,De aardbevingen waren geen reden om aan te dringen op stopzetting van de productie die momenteel nog plaatsvindt.” 

De NAM mag nog tot en met 2028 aardgas winnen in het Eleveld-gasveld. Het gaat om kleine hoeveelheden, maar dat stelde de aanwezigen niet gerust. Ze zijn bang dat de NAM meer gas gaat winnen en eventueel een nieuwe vergunning zal aanvragen als er meer gas kan worden gewonnen. Rob van Eijs van de NAM verklaarde echter meerdere malen dat de NAM niet de intentie heeft om meer gas te gaan winnen en ook geen nieuwe vergunningen zal aanvragen. En ook een andere partij gaat de vergunning niet overnemen. ,,De productie zal alleen maar afnemen. Ook hebben we geen plannen om CO2 in het lege gasveld op te gaan slaan, dat gaan we op land ook niet doen.” 

De insteek is om het gasveld in Eleveld na 2028 te ontmantelen. Dat betekent volgens Van Eijs en Muntinga niet dat er geen aardbevingen meer zullen zijn. ,,De oorzaak van de aardbevingen is al gecreëerd en zal niet door de huidige winning ontstaan. Geluk voor de inwoners van De Broekstreek is volgens beiden dat ze op zandgrond wonen. Deze bodem is steviger waardoor er minder schade ontstaat, maar het kan zijn dat een woning op een stuk ‘slappe’ grond staat waardoor er wel meer schade is. De Commissie Mijnbouwschade zal dit onderzoeken. ,,We gaan het hier anders doen. We laten een externe deskundige onderzoek doen naar de oorzaak van de schade. Eind januari hopen met de uitslag van het onderzoek te komen. Dit is een tussenstop in het proces. Daarna wordt per schademelding de ernst van de schade bepaald”, zegt Margriet Drijver. Ze moet wel beamen dat de commissie tot op heden nog geen positief advies heeft afgegeven tot schadevergoeding in verband met gaswinning. ,,We zijn gebonden aan het protocol dat het Ministerie heeft opgesteld. Dat betekent dat we niet verder terug mogen kijken dan een jaar. Ook wij vinden dat dit niet handelbaar is, maar we moeten het er mee doen. De recente bevingen betekenen dat we nu een eerste casus krijgen waarbij een link is met schade door gaswinning.” 

Drijver raad aan schade door aardebevingen bij de commissie te melden zodat de commissie een advies kan geven waardoor de schade is ontstaan. Dat hoeft dus niet te beteken dat de schade wordt vergoed en de melder zich alsnog moet melden bij de mijnbouwonderneming of de rechter. Probleem met de kleine gasvelden is dat er geen sprake van omgekeerde bewijslast is zoals bij schade door het Groninger gasveld. Daarom zijn Drijver en burgemeester Hiemstra het ook niet eens over het melden van oude schades. Volgens Drijver krijgen de mensen in ieder geval uitslag over de oorzaak van de schade, terwijl Hiemstra bang is dat mensen alsnog met lege handen komen te staan. De aanwezigen waren wel wat wijzer geworden, maar nog niet helemaal gerustgesteld. Spannend wordt de eerste tussenrapportage van de Commissie Mijnbouwschade die eind januari wordt verwacht.