Bijzondere archeologische vondsten gedaan in centrum van Gieten

GIETEN – Archeologe Roelien Rap uit Rolde laat trots enkelen scherven zien die gevonden zijn op een weiland aan de Asserstraat in Gieten. Rap doet met haar team van De Steekproef Archeologie onderzoek in de bodem van Gieten. ,,Het bijzondere is dat we hier sporen uit de 17^e en 18^e eeuw hebben gevonden.”

De scherven die in mei naar boven kwamen tijdens een sleuvenonderzoek stammen uit een verder verleden. De scherven en de sporen waren de reden voor dit nadere archeologische onderzoek. Rap past enkele scherven aan elkaar. ,,Deze stammen uit de Romeinse tijd van rond het begin van de jaartelling. We komen met alle stukken tot een halve pot. Kijk hier zit nog een vingerafdruk bij dit oortje. Dat maakt het ook bijzonder.” Ze pakt een paar andere scherven die grijs van kleur zijn. Deze stammen waarschijnlijk van 200 voor christus. Dat ze anders van kleur zijn heeft met een andere bakmethode te maken. Het zuurstofgehalte is anders en dat bepaalt het kleurverschil. Kijk hier zit ook nog roet aan. Het is waarschijnlijk een kookpot geweest.” Ze vist uit een ander zakje nog een scherf waar glazuur opzit. ,,Deze stamt uit de 17^e of 18^e eeuw. We hebben alle scherven gedocumenteerd. Er waren ook scherven uit de Middeleeuwen bij. Specialisten zullen nog nader onderzoek doen. We hopen er nog meer te vinden. Vooral omdat we op kadastrale kaarten van 1811 hebben gezien dat hier niets was. Er is sindsdien niet veel meer in de grond gewoeld.”

De hoop is hierbij op de westelijke sleuf gericht. We hebben al delen van het terrein afgesloten, om dat we niet verwachten daar wat te vinden. In deze sleuf zijn duidelijke sporen te vinden. Het mooie is dat hier duidelijke sporen van de 17^e en 18^e eeuw te zien zijn. Meestal worden op die sporen opnieuw gebouwd en de grond verzet, waardoor de sporen uit die tijd verdwijnen.”

We hebben hier in het vlak, de horizontale laag van de te onderzoeken laag, duidelijke sporen aangetroffen. De donkere plekken stammen uit de 17^e en 18^e eeuw. Het kan gaan om een schuurtje, graanschuren of waterputten. Een waterput begint met een soort kom en vervolgens is er recht naar beneden gegraven. Tot soms wel drie meter diep. Als je daarbij nagaat dat ze toen geen graafmachines hadden. Dan blijft dat bijzonder. Soms kunnen het ook natuurlijke overblijfselen zijn.”

Het archeologische team in Gieten maakt wel gebruik van een graafmachine. We leggen met de schop profielen, de verticale doorsnee van de bodem, aan. Bijvoorbeeld als we denken dat er een paalgat uit de Romeinse tijd zit. Maar we maken ook profielen met de graafmachine door voorzichtig laagjes grond af te schrapen. Dat gaat wat sneller. Het kan zijn dat je een scherf stuk maakt, maar soms moet je je verlies nemen. Maar we heb een hele goede machinist die heel voorzichtig te werk gaat.”

De archeologen gaan een strook grijze grond onderzoeken. De grafmachine legt een mooi profiel aan van ongeveer een halve meter. Er worden geen bijzondere dingen gevonden. Met de schop wordt voorzichtig verder gezocht maar meer dan en baksteen en een scherf uit de huidige tijd wordt er niet naar boven gehaald. ,,Waarschijnlijk is het een sloot geweest die is dichtgegooid.”

De verwachtingen van het team zijn hooggespannen. ,,Het is bijzonder dat op deze plek midden in het dorp lange tijd niet is gebouwd. Maar de kans is wel aanwezig dat er een nederzetting is geweest. Men wilde de graag boven op de Hondsrug wonen. Gieten is al oud en ligt aan een drukke route. Dus wie weet wat we nog allemaal gaan tegenkomen”, zegt Rap die met haar team nog tot eind volgend week gaat graven. Dan gaat de grond erover en kan het bouwrijp gemaakt worden voor de woningbouwplannen van de Volmacht. De archeologen gaan dan rapport opmaken van hun bevindingen en leggen zo een stukje geschiedenis van Gieten vast.

De Volmacht gaat op het weiland achter de boerderij aan de Asserstraat woningen bouwen. De aangekochte boerderij maakt onderdeel uit van de bouwplannen, daarin zullen acht woningen worden gerealiseerd. Daarnaast komen er acht schuurwoningen en 17 levensloopbestendige woningen. De Volmacht hoopt in 2025 met de bouw te kunnen starten en de woningen in 2026 op te kunnen leveren.