Mirjam Hebels en Mark Tamminga hebben de kaarten van Kamp Papenvoort gevonden.
Mirjam Hebels en Mark Tamminga hebben de kaarten van Kamp Papenvoort gevonden. (Eigen foto)

Drents Archief ontvangt historische kaarten Papenvoort

Algemeen

PAPENVOORT - Het Drents Archief heeft onlangs tien historische kaarten van Kamp Papenvoort in ontvangst genomen van Waterbedrijf Groningen. Tijdens opruimwerkzaamheden troffen medewerkers van het waterbedrijf, Mirjam Hebels en Mark Tamminga, deze oude kaarten aan. Een deel daarvan bleek betrekking te hebben op Kamp Westerbork en is overgedragen aan het Herinneringscentrum Westerbork.

De Nederlandse regering besloot in de jaren 30 van de vorige eeuw erkende dienstweigeraars onder te brengen in speciale werkkampen. Papenvoort bij Rolde werd het eerste Nederlandse kamp voor deze groep. Deze functie was van korte duur. Bij het uitbreken van de oorlog werden de dienstweigeraars vervangen door jeugdige werklozen. Zij verbleven er enkele weken en kregen op ‘pedagogisch verantwoorde’ wijze werkverschaffing. De kaarten die het Drents Archief heeft ontvangen, dateren uit deze periodes.

Naoorlogse functies
Na de oorlog werd het terrein een interneringskamp, voornamelijk voor vrouwen en kinderen van mannen die bij het Nationalsozialistische Kraftfahrkorps (NSKK) in Gasselte dienden. In 1948 werd Papenvoort onderdeel van de sociale jeugdzorg en veranderde het in een internaat. Tot voor kort hoorde het bij Yorneo; op dit moment verblijven er Oekraïense vluchtelingen.

Mooie aanvulling collectie Drents Archief
Over Kamp Papenvoort bevindt zich nauwelijks archiefmateriaal in het Drents Archief. ,,Dankzij deze tekeningen kunnen we nu veel beter duiden hoe het kamp er in verschillende periodes uitzag en welke voorzieningen aanwezig waren. Zo was er een moestuin, kokswoning en een voetbalveld.”, aldus het Drents Archief.  ,,Waterbedrijf Groningen was destijds de enige organisatie in de regio die gespecialiseerd was in het aanleggen van waterafvoer en heeft daarom de technische kaarten vervaardigd”, vertelt Mirjam Hebels, materieelbeheerder van Waterbedrijf Groningen.

Nationaal Archief
Aanvullende inhoud over het kamp is te vinden in het Nationaal Archief, bijvoorbeeld in de archieven van het Ministerie van Sociale Zaken.

De kaarten van Kamp Papenvoort.
Een tekening uit 1939 van Dienstweigeraarskamp in Papenvoort.