Imma, het is oorlog

ZUR YITZHAK - Yehudith Heymans-Gudema werd in WOII te vondeling gelegd, waardoor ze de oorlog overleefde. Later vernam ze dat ze van Joodse afkomst was en dat haar ouders en haar broertje in vernietigingskamp Sobibor zijn vermoord. Hetzelfde overkwam haar oom en tante uit Gieterveen, die met zeven kinderen in Auswitch werden vergast. Ze was in 2021 in Aa en Hunze toen de struikelstenen daar werden geplaatst. Ze verbeeldde haar emoties over de genocide op Joden in schilderijen. Aa en Hunze kocht het schilderij Vuur met rails. De wereld om Yehudith Heymans-Gudema staat opnieuw in brand na de aanval van Hamas op Israël.

Yehudith Heymans-Gudema woont in het plaatsje Zur Yitzhak vlak bij Westelijke Jordaanoever. ,,De sirenes gaan voortdurend en vanochtend (donderdag 12 oktober, red.) zijn hier in de buurt nog twee raketten naar beneden gekomen. Het is verschrikkelijk. De spanning is enorm”, vertelt ze via de livestream vanuit Israël. ,,Gisteravond was ik op mijn slaapkamer en hoorde ik enorme boemen. Dan weet ik dat het Iron Dome, het luchtverdedigingssysteem, raketten uit de lucht heeft gehaald.”

De wereld staat voor de 80-jarige Yehudith Heymans-Gudema na de aanval van Hamas op Israël volledig op de kop. ,,Het was verschrikkelijk. Ze hebben 1400 mensen op het dansfestival in koelen bloede vermoord. Daar was ook een kind van en kennis van mij bij. Ze hebben mensen hun schuilkelders uitgerookt en vervolgens vermoord. Kinderen hebben ze met touwen aan elkaar gebonden en vervolgens zijn ze in brand gestoken voor de ogen van hun ouders. Je moet wel heel sterk zijn om, om, om, omdat….ik weet het niet. Het is onvoorstelbaar.” Yehudith kan even geen worden vinden om vervolgens verder te gaan en vertelt over Aviatar, de zoon van de schoonzuster van een vriend, die door Hamas gegijzeld wordt. ,,Ik heb een filmpje van hem gezien waar hij geboeid met ontbloot bovenlijf wordt beetgehouden door een Hamas-terrorist met een mitrailleur op zijn schouder. Verschrikkelijke beelden. We hebben geen idee hoe het met hem is. Ook hebben ze een vrouw van 85 in een rolstoel gegijzeld samen met haar man, overlevenden van de Tweede Wereldoorlog. Wie weet wat er daar met hen is gebeurd. Het zijn criminelen”, zegt ze boos. ,,Ik ben heel boos. Er is heel veel boosheid. Dieren doen dit niet. Die doden om te eten. Je hebt geen dieren die kinderen met touwen aan elkaar knopen en daarna verbranden. Het is niet te geloven.”

De aanval kwam als een complete verrassing. ,,Het was zaterdag een feestdag en ik zou naar mijn zoon en schoondochter. Om 07.00 uur belde mijn zoon en vroeg: Ben je wakker? En als je kind op dat tijdstip belt, ben je wakker. Je kunt niet komen imma (mama, red), het is oorlog. Ik zei: Stel je niet aan, die paar raketten. Ik kom naar jullie toe. Nee Imma, dat kan echt niet. Het is hier echt oorlog. Ik heb vervolgens de tv aangezet en die is niet meer uitgegaan. Je wilt op de hoogte blijven”, aldus Yehudith die zich grote zorgen maakt over haar kinderen en kleinkinderen. ,,Twee van mij kleinkinderen zitten in het Israëlische leger. Eén in het zuiden, de andere in het noorden waar Hezbollah nu ook raketten afvuurt. Ik heb voortdurend contact met mijn kinderen om op de hoogte te blijven van hun situaties. Er zijn onder de doden en gewonden ook heel veel militairen. Als hier die sirenes gaan hebben we contact en als bij hen de sirenes gaan hebben we contact. Je wilt weten dat het goed gaat met je familie. Er is een enorme spanning.”

Spanning was er ook voor de aanval van Hamas. ,,Vorig maand waren hier nog massale demonstraties tegen de gevreesde juridische hervormingen van premier Netanyahu. Er was verdeeldheid in het land. Nu staan veel groeperingen weer naast elkaar en keren we ons tegen de terroristen. De Israëli helpen elkaar. Naast mijn huis is een geheel gebouw vrijgemaakt voor 50 families uit de omgeving van de Gazastrip. We hebben allemaal spullen zoals, voedsel, kleding, meubels, elektrische apparaten en spelletjes voor hen ingezameld. Ik heb zelf ook spullen geleverd.”

Het normale leven is ontregeld. ,,Voedsel is nog wel verkrijgbaar. Mensen gingen in het begin hamsteren, vooral toiletpapier, eieren en melk. Ik heb onlangs nog wel een eind gelopen voor een komkommer en een paar tomaten. Het leven speelt zich nu vooral binnenshuis af. Ik heb ook geen behoefte om in het café te zitten. En mijn werk is tot stilstand gekomen. Ik begeleid kinderen met psychische klachten. Ouders willen niet dat hun kinderen de straat opgaan in verband met de raketaanvallen. Ik zal er later wel veel kinderen bijkrijgen met traumatische ervaringen.”

Yehudith Heymans-Gudema krijgt vanuit heel Europa steunbetuigingen. ,,Op het ogenblik is iedereen pro-Israël. Veel blijken van meeleven. Dat is nu nog zo. Maar de terroristen zijn heel goed om medelijden op te wekken. Kijk eens wat de Israëliërs ons aandoen. Maar de zielige Palestijnen hebben kinderen verbrand, hebben huizen verbrand. Ze hebben ouders voor de ogen van hun kinderen vermoord. Een baby heeft acht uur in schuilkelder gelegen naast een vermoorde moeder. De Palestijnen hadden een beetje na moeten denken….. Sorry….”, tempert ze haar woede. Ze vervolgt. ,,Het is niet alleen negatieve woede. Het is ook opnieuw opleven, waarom ik hier ben. Dat is heel belangrijk om te zeggen. Dat niemand mij hier uit mijn huis kan gooien”, aldus Yehudith Heymans-Gudema die ongewis is over de toekomst. Ze verwacht dat de oorlog niet zal uitmonden in een Derde Wereldoorlog. ,,Het wordt hier een zaak van to be or not to be”, zegt ze doelend op het doel van Hamas om de staat Israël weg te vagen. ,,Zover ik de mensen hier in Israël ken, zal het een zaak van to be worden. We zullen ons niet weg laten jagen.”

Het interview is afgenomen op 12 oktober vlak na de aanval van Hamas. De oorlog is een ernstige escalatie van het Israëlisch-Palestijnse conflict die begon op 7 oktober 2023 en zich ontwikkelde tot een oorlog in de Gazastrook die in omvang nog niet eerder werd gezien. Aan beide kanten worden verschrikkelijke verliezen geleden. Het gevoel van Yehudith Heymans-Gudema is sinds het begin van de oorlog niet veranderd. Ze is nog steeds boos op Hamas en maakt zich grote zorgen over de gegijzelden en haar familieleden die in het Israëlische leger zitten.